വിപ്ലവത്തിലെ ഇരകൾ: കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പതനങ്ങളുടെ ചരിത്രം

1927ൽ ചൈനീസ് വിപ്ലവത്തിന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ മെനയുന്നതിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഇന്റർനാഷണലിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ എംഎൻ റോയിയെ ചൈനയിലേയ്ക്കയച്ചു. അക്കാലത്ത് മോസ്കോയിൽ സ്റ്റാലിനും ലിയോൺ ട്രോട്സ്കിയും തമ്മിൽ കടുത്ത അധികാര പോരാട്ടം നടക്കുകയായിരുന്നു. ചൈനയിൽ ചിയാങ് കൈഷെക്കിന്റെ കുവോമിന്താങ്ങുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കുക എന്ന സ്റ്റാലിന്റെ നയം പൂർണ്ണ പരാജയമായിരുന്നു. ചിയാങ് കൈഷെക്ക് ഷാങ്ഹായ് കൂട്ടക്കൊലയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരെ കൊന്നൊടുക്കുകയും ചെയ്തതോടെ സ്റ്റാലിന്റെ ചൈനീസ് നയം തെറ്റാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു.

ഇത് മറച്ചുവെക്കാനും ട്രോട്സ്കിയുടെ വിമർശനങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനും സ്റ്റാലിന് എങ്ങനെയെങ്കിലും ചൈനയിൽ ഒരു വിപ്ലവ വിജയം അടിയന്തരമായി കാണിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. ആ ഘട്ടത്തിലാണ് ഒരു സൂപ്പർ അദ്ഭുതം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്റ്റാലിൻ എം.എൻ. റോയിയെ വൂഹാനിലേക്ക് അയക്കുന്നത്. റോയിക്ക് അവിടെ സ്റ്റാലിന്റെ നയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിയാതെ വരികയും മാവോ സെതൂങ്ങിന്റെയും മറ്റും എതിർപ്പുകൾ നേരിട്ട് പരാജയപ്പെട്ട് തിരിച്ചു പോരേണ്ടിയും വന്നു.

കോമിന്റേണിൽ നിന്നുള്ള പുറത്താക്കലും ബെർലിനിലേക്കുള്ള രക്ഷപ്പെടലും

ചൈനീസ് ദൗത്യം പൂർണ്ണമായും തകർന്നതോടെ, അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം സ്റ്റാലിൻ ഏറ്റെടുത്തില്ല. പകരം, നൈസായി ‘കോമിന്റേൺ പ്രതിനിധിയുടെ പരാജയം’ എന്ന നിലയിൽ കുറ്റം മുഴുവൻ എം.എൻ. റോയിയുടെ തലയിൽ ചുമത്തപ്പെട്ടു. ​ചൈനയിൽ നിന്ന് റഷ്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ റോയിക്ക് പിന്നീട് ഒരിക്കലും ബോൾഷെവിക് പാർട്ടിയിൽ തിരിച്ചുവരവ് സാധ്യമായില്ല. തൊട്ടുപിന്നാലെ 1929ൽ അദ്ദേഹം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഇന്റർനാഷണലിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അവിടെനിന്ന് ബെർലിനിലേക്ക് ജീവനും കൊണ്ട് ഓടിയാണ് റോയ് ഇന്ത്യയിൽ എത്തിയത്.

കമ്യൂണിസത്തിനും തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ വിപ്ലവത്തിനും വേണ്ടി ജീവിതം ഉഴിഞ്ഞുവെച്ച ഈ വിപ്ലവകാരികളിൽ അധികപേരും ശത്രുക്കളുടെ വെടിയുണ്ട കൊണ്ടല്ല കൊല്ലപ്പെട്ടത്; മറിച്ച്, അവർ വിശ്വസിച്ച പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയും അതിന്റെ ഏകാധിപതിയായ ഭരണാധികാരിയുടെയും സംശയരോഗത്തിന് ഇരയായിട്ടായിരുന്നു.

താഷ്‌കന്റ് സംഘവും ആദ്യകാല ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങളും

1920 ഒക്ടോബർ 17ന് താഷ്‌കന്റിൽ വെച്ച് ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് തറക്കല്ലിട്ട ഏഴംഗ സംഘത്തിന്റെ ചരിത്രം തന്നെ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാവി ദുരന്തങ്ങളുടെ ആദ്യ സൂചനയായിരുന്നു. മാനവേന്ദ്രനാഥ് റോയ്, ഭാര്യ ഈവലിൻ റോയ്, അബനി മുഖർജി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ റോസ ഫിറ്റിംഗോവ്, എം.പി.ടി. ആചാര്യ, തുർക്കിയിലേക്ക് ഹിജ്റ പോയ മുഹമ്മദ് അലി, ഷഫീഖ് എന്നിവരായിരുന്നു ആ സ്ഥാപക നേതാക്കൾ. അബനി മുഖർജിയും റോയിയും ഭാര്യയും ചേർന്ന് 1920ൽ എഴുതിയ ‘ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ’ആയിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക രേഖ.

​എന്നാൽ പ്രസ്ഥാനം മുളപൊട്ടിയ നാൾ മുതൽ പരസ്പരം അംഗീകരിക്കാനാവാതെ തമ്മിലടിച്ചവരുടെ കൂട്ടമായിരുന്നു അത്. 1920 ഡിസംബറിൽ എം.പി.ടി. ആചാര്യയെ ചെയർമാനായും ഷഫീഖിനെ സെക്രട്ടറിയായും തിരഞ്ഞെടുത്തുവെങ്കിലും, കേവലം രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ആചാര്യയെ റോയിയും അബനി മുഖർജിയും ചേർന്ന് തള്ളിപ്പറഞ്ഞു. ബെർലിൻ കമ്മിറ്റിയിൽ നിന്ന് ചാറ്റോയും ലോഹാനിയും, തഷ്‌കന്റിൽ നിന്ന് അബ്ദുർ റബ്ബും എത്തിയപ്പോൾ കോമിന്റേണിൽ തന്റെ മേധാവിത്വം നിലനിർത്താൻ റോയ് ഇവരെ നിരന്തരം തടഞ്ഞു. അബ്ദുർ റബ്ബും ആചാര്യയും ‘ബ്രിട്ടീഷ് ചാരന്മാരാണ്’ എന്ന് വരെ റോയിയും അബനിയും ആരോപിച്ചു.

ചാറ്റോയുടെ ദാരുണമായ അന്ത്യം

താമസിയാതെ അബനി മുഖർജിയെ റോയി തള്ളിപ്പറഞ്ഞു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലെ സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിൽ മടുപ്പ് തോന്നി ആചാര്യ അനർക്കിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ബെർലിനിലേക്കും പിന്നീട് ഇന്ത്യയിലേക്കും മടങ്ങിയ അദ്ദേഹം കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലും രോഗപീഡകളിലും പെട്ട് 1954ൽ മുംബൈയിൽ വെച്ച് അനാഥനായി മരണപ്പെട്ടു.

സരോജിനി നായിഡുവിന്റെ സഹോദരനും ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ബെർലിൻ കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ച് വിദേശത്തിരുന്ന് ഇന്ത്യക്കായി പോരാടിയ പ്രമുഖ വിപ്ലവകാരിയുമായിരുന്നു ചാറ്റോ എന്ന ഓമനപ്പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട വീരേന്ദ്രനാഥ് ചതോപാധ്യായ . ലെനിനുമായി നേരിട്ട് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയ അദ്ദേഹം, എം.എൻ. റോയിയുമായുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം ഏറെക്കാലം മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ടു. പിന്നീട് മോസ്കോയിലെ ലിംഗ്വിസ്റ്റിക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ജോലി ചെയ്യവേ, 1937ൽ സ്റ്റാലിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം സോവിയറ്റ് രഹസ്യ പോലീസ് NKVD അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ‘നാസി ചാരൻ’ എന്ന് വ്യാജ ആരോപണം ചുമത്തി 1937 സെപ്റ്റംബർ 2ന് വെടിവെച്ചുകൊന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ രക്തസാക്ഷിയാണ് ചാറ്റോ എന്ന് ഒരുകാലത്തും സിപിഐയോ സിപിഎമ്മോ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല.

ലോഹാനിയും അബനി മുഖർജിയും: സ്റ്റാലിന്റെ പർജ്ജ് ഇരകൾ

​ലണ്ടനിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടി ബെർലിൻ കമ്മിറ്റി വഴിയും ലെനിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനായും മോസ്കോയിലെത്തിയ വിപ്ലവകാരി ആയിരുന്നു ഗുലാം അംബിയ ഖാൻ ലോഹാനി. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഫോർ ദി ടോയിലേഴ്സ് ഓഫ് ദി ഈസ്റ്റിൽ (KUTV) അധ്യാപകനും പ്രഭാഷകനുമായിരുന്നു. 1937-ൽ സ്റ്റാലിന്റെ ഭീകരവാഴ്ചയ്ക്കിടയിൽ അറസ്റ്റിലായ ലോഹാനി, മാസങ്ങളോളം ഗുലാഗിൽ ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. ഒടുവിൽ 1938 സെപ്റ്റംബർ 17ന് മോസ്കോയ്ക്കടുത്തുള്ള കൊമ്മുനാർക വെടിവെപ്പ് കേന്ദ്രത്തിൽ വെച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു.

​1920ൽ താഷ്‌കന്റിൽ വെച്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ രൂപീകരിച്ച ഏഴംഗ സംഘത്തിലെ പ്രധാനി ആയിരുന്ന അബനി മുഖർജി അനുശീലൻ സമിതിയിലൂടെയാണ് വിപ്ലവ രംഗത്തെത്തിയത്. ‘ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ’യുടെ സഹരചയിതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം.റോയിയുമായുള്ള തർക്കങ്ങൾക്ക് ശേഷം സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1938-ൽ ‘ചാരൻ’, ‘വിപ്ലവവിരുദ്ധൻ’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി സ്റ്റാലിൻ ഭരണകൂടം അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും 1937 ഒക്ടോബർ 28ന് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയനാക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ സ്റ്റാലിന്റെ കണ്ണിലെ കരടായപ്പോൾ റോയിക്കും ജീവനും കൊണ്ട് ഓടേണ്ടി വന്നു.

താഷ്‌കന്റിൽ വെച്ച് പരസ്പരം ‘ചാരന്മാരും’ ‘വർഗ്ഗവഞ്ചകരും’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഇവർ കെട്ടിപ്പടുത്ത അതേ വിദ്വേഷത്തിന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ യുക്തിയാണ്, പിൽക്കാലത്ത് മോസ്കോയിൽ വെച്ച് ചാറ്റോയെയും അബനി മുഖർജിയെയും ലോഹാനിയെയും സ്റ്റാലിന്റെ തോക്കിൻമുനയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിർത്തി വെടിവെച്ചുകൊന്നത്.

ട്രോട്സ്കിയുടെ തലയോട് പൊട്ടിച്ച ഐസ് പിക്ക്

റഷ്യൻ വിപ്ലവത്തിൽ ലെനിന് തൊട്ടുതാഴെ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന ട്രോട്സ്കി, ലെനിന്റെ മരണശേഷം നിരന്തര വിപ്ലവമാണോ അതോ ഒരു രാജ്യത്തെ സോഷ്യലിസമാണോ വേണ്ടത് എന്ന സ്റ്റാലിനുമായുള്ള ആശയപരമായ തർക്കങ്ങളെ തുടർന്ന് പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുകയും നാടുകടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സോഷ്യലിസം ഒരു രാജ്യത്ത് മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നാൽ നിലനിൽക്കില്ലെന്നും ലോകമെമ്പാടും വിപ്ലവം വ്യാപിക്കണമെന്നും ട്രോട്സ്കി വാദിച്ചു. എന്നാൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ മാത്രം സോഷ്യലിസം ശക്തമാക്കിയാൽ മതിയെന്നായിരുന്നു സ്റ്റാലിന്റെ നിലപാട്. ഈ തർക്കത്തിൽ പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ഭൂരിഭാഗം നേതാക്കളെയും സ്വന്തം പക്ഷത്താക്കാൻ സ്റ്റാലിന് കഴിഞ്ഞു.

ഒക്ടോബർ വിപ്ലവാനന്തരം സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ റെഡ് ആർമി രൂപീകരിക്കുകയും നയിക്കുകയും ചെയ്ത നേതാവായിരുന്നു ട്രോട്സ്കി. എന്നാൽ 1924ൽ ലെനിന്റെ മരണശേഷം സ്റ്റാലിൻ പാർട്ടിയുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. ​1927ൽ ട്രോട്സ്കിയെ ‘ഇടതുപക്ഷ വ്യതിയാനക്കാരൻ’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 1929ൽ അദ്ദേഹത്തെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്ന് തന്നെ നാടുകടത്തി.

മെക്സിക്കോയിൽ കടുത്ത സുരക്ഷയിലായിരുന്നു ട്രോട്സ്കി കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. എന്നാൽ സ്റ്റാലിന്റെ രഹസ്യപ്പൊലീസായ NKVD ആസൂത്രണം ചെയ്ത ഗൂഢാലോചനയിലൂടെ, റാമോൺ മെർക്കാഡർ എന്ന സ്പാനിഷ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഏജന്റ് ട്രോട്സ്കിയുടെ വിശ്വാസം പിടിച്ചുപറ്റി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓഫീസിലെത്തി. ​1940 ഓഗസ്റ്റ് 20ന്, പഠനമുറിയിലിരിക്കുകയായിരുന്ന ട്രോട്സ്കിയുടെ തലയിൽ റാമോൺ ഐസ് പിക്ക് ഉപയോഗിച്ച് മാരകമായി ആക്രമിച്ചു. ​ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ ട്രോട്സ്കി തൊട്ടടുത്ത ദിവസം മരണപ്പെട്ടു.

​സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നും ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നും ട്രോട്സ്കിയുടെ പേരും ചിത്രങ്ങളും സ്റ്റാലിൻ വെട്ടിമാറ്റി. സ്റ്റാലിന്റെ മരണശേഷവും സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പൂർണ്ണമായി തിരികെ അംഗീകരിക്കാത്ത അപൂർവ്വം പഴയകാല ബോൾഷെവിക് നേതാക്കളിലൊരാളായിരുന്നു ട്രോട്സ്കി.

സ്റ്റാലിന്റെ അധികാരക്കളി: സിനോവീവ്, കമേനെവ്, ബുഖാരിൻ എന്നിവരുടെ പതനം

ഇതെങ്ങനെ സാധ്യമാക്കി എന്നല്ലേ.. 1924ൽ ലെനിന്റെ മരണശേഷം ലിയോൺ ട്രോട്സ്കിയെ ഭാരമേറിയ പദവികളിൽ നിന്നും പാർട്ടിയുടെ മുൻനിരയിൽ നിന്നും അകറ്റിനിർത്താൻ സിനോവീവും കമേനെവും സ്റ്റാലിനുമായി ചേർന്ന് ഒരു ‘മൂവർ സംഘം’ ഉണ്ടാക്കി. ട്രോട്സ്കി പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഉടൻ തന്നെ സ്റ്റാലിൻ അധികാരം മുഴുവൻ സ്വന്തം കയ്യിലാക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടെ സ്റ്റാലിന്റെ നയങ്ങളെ ഭയന്ന സിനോവീവും കമേനെവും ട്രോട്സ്കിയുമായി കൈകോർക്കുകയും ‘യുണൈറ്റഡ് ഒപ്പോസിഷൻ’ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.

1936ൽ നടന്ന ആദ്യത്തെ മോസ്കോ പരസ്യ വിചാരണയിൽ ഇവരെ വിചാരണ ചെയ്തു. സ്റ്റാലിനെതിരെ ഗൂഢാലോചന നടത്തി, ട്രോട്സ്കിയുമായി ചേർന്ന് രാജ്യദ്രോഹം ചെയ്തു എന്ന വ്യാജ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി 1936 ഓഗസ്റ്റിൽ രണ്ടുപേരെയും വെടിവെച്ചു കൊന്നു.

ലെനിൻ തന്റെ വിൽപത്രത്തിൽ “പാർട്ടിയുടെ പ്രിയങ്കരൻ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച പ്രമുഖ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തികനായിരുന്നു ബുഖാരിൻ. സിനോവീവിനെയും കമേനെവിനെയും ട്രോട്സ്കിയെയും തകർക്കാൻ സ്റ്റാലിൻ ആദ്യം ഉപയോഗിച്ചത് ബുഖാരിന്റെ പിന്തുണയാണ്. കർഷകർക്ക് കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന പുതിയ സാമ്പത്തിക നയത്തെ ബുഖാരിൻ അനുകൂലിച്ചു.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധരെയും എതിരാളികളെയും ഒഴിവാക്കിയ ശേഷം, സ്റ്റാലിൻ വേഗത്തിലുള്ള വ്യവസായവൽക്കരണവും കർഷക ഭൂമികൾ നിർബന്ധിതമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്ന നയവും കൊണ്ടുവന്നു. ഇതിനെ ബുഖാരിൻ എതിർത്തതോടെ അദ്ദേഹത്തെ ‘വലതുപക്ഷ വ്യതിയാനക്കാരൻ’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി. 1938 മാർച്ച് മാസത്തിൽ നടന്ന വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം ബുഖാരിനെയും വെടിവെച്ച് കൊന്നു.

‘ഗ്രേറ്റ് പർജ്ജ്’: ബോൾഷെവിക് നേതൃത്വത്തിന്റെ കൂട്ടക്കൊല

1936-38 കാലഘട്ടത്തിൽ സ്റ്റാലിൻ ഗ്രേറ്റ് പർജ് വഴി ലെനിന്റെ കാലത്തെ പാർട്ടി സെൻട്രൽ കമ്മിറ്റിയിലെ 80%-ത്തിലധികം നേതാക്കളെയും വധിക്കുകയോ സൈബീരിയയിലെ ഗുലാഗ് തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുകയോ ചെയ്തു. ​മോസ്കോ വിചാരണകൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഈ വിചാരണകളിൽ, പ്രതികളാക്കപ്പെട്ട നേതാക്കളെ കടുത്ത ശാരീരിക-മാനസിക പീഡനങ്ങൾ ഇരയാക്കി തങ്ങൾ ചെയ്യാത്ത കുറ്റങ്ങൾ വിചാരണക്കോടതിയിൽ ഏറ്റുപറയിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. ​ ​ചുരുക്കത്തിൽ, സ്റ്റാലിൻ ആദ്യം ട്രോട്സ്കിക്കെതിരെ സിനോവീവിനെയും കമേനെവിനെയും ഉപയോഗിച്ചു; പിന്നീട് അവർക്കെതിരെ ബുഖാരിനെ ഉപയോഗിച്ചു; ഒടുവിൽ എല്ലാവരെയും ഇല്ലായ്മ ചെയ്ത് സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഏകാധിപതിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.

ചൈനയിലെ മാർഷൽ ലിൻ ബിയാവോയുടെ ദുരൂഹ വീഴ്ച

ഇനി ചൈനയിലേക്ക് പോകാം. ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നാടകീയവും ദുരൂഹവുമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് മാർഷൽ ലിൻ ബിയാവോയുടെ വീഴ്ച. ​മാവോ സെതൂങ്ങിന്റെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തനായ സൈനിക നായകനിൽ നിന്ന്, ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ‘രാജ്യദ്രോഹി’യായി മുദ്രകുത്തപ്പെട്ട നേതാവാണ് അദ്ദേഹം.

റെഡ് ആർമിയുടെ വീരനായകനായി ചൈനീസ് വിപ്ലവത്തിലും ജനകീയ വിമോചന സേനയുടെ വളർച്ചയിലും നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ച സൈനിക ജനറലായിരുന്നു ലിൻ ബിയാവോ. 1960-കളിൽ മാവോ ആരംഭിച്ച ‘സാംസ്കാരിക വിപ്ലവ’ത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പിന്തുണക്കാരൻ ലിൻ ആയിരുന്നു. മാവോയുടെ പ്രസിദ്ധമായ ‘ചുവന്ന പുസ്തകം’ രാജ്യമെങ്ങും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകിയത് അദ്ദേഹമാണ്. എന്തിന്, 1969-ൽ നടന്ന ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഒൻപതാം കോൺഗ്രസിൽ, മാവോ സെതൂങ്ങിന്റെ ഔദ്യോഗിക പിൻഗാമിയായി വരെ ലിൻ ബിയാവോയെ പാർട്ടി ഭരണഘടനയിൽ തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തി.

‘പ്രോജക്ട് 571’ ഉം ലിൻ ബിയാവോയുടെ ദുരൂഹ അന്ത്യവും

ഇനിയാണ് ട്വിസ്റ്റ്.. അധികാരം ലിൻ ബിയാവോയുടെയും സൈന്യത്തിന്റെയും കൈകളിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് മാവോയിൽ സംശയം ഉണ്ടാക്കി. ഒഴിഞ്ഞുകിടന്ന ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് പദവി പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന് ലിൻ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും, ലിൻ ആ പദവിയിൽ വരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് ഭയന്ന മാവോ അത് നിരസിച്ചു. അമേരിക്കയുമായി സൗഹൃദത്തിലാകാനുള്ള മാവോയുടെയും ചൗ എൻ-ലായിയുടെയും പുതിയ നീക്കങ്ങളോട് ലിൻ ബിയാവോയ്ക്ക് വിയോജിപ്പുണ്ടായിരുന്നു.

മാവോയെ വധിക്കാൻ ലിൻ ബിയാവോയുടെ മകൻ ലിൻ ലിഗുഓയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ​’പ്രോജക്ട് 571′ എന്നറിയപ്പെട്ട അട്ടിമറി ശ്രമം നടന്നു എന്ന വാർത്ത പുറത്തുവന്നു. ഗൂഢാലോചന പുറത്തായെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ലിൻ ബിയാവോയും കുടുംബവും 1971 സെപ്റ്റംബർ 13ന് രാത്രി ഒരു ട്രൈഡന്റ് വിമാനത്തിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ മംഗോളിയയിലെ ബെർഖ് പ്രദേശത്തിന് മുകളിൽ വെച്ച് വിമാനം തകർന്നു വീണു. വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ലിൻ ബിയാവോയും ഭാര്യയും മകനുമടക്കം എല്ലാവരും തൽക്ഷണം മരിച്ചു. വിമാനത്തിൽ ഇന്ധനം തീർന്നതാണോ, അതോ വെടിവെച്ചിട്ടതാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇന്നും ദുരൂഹത തുടരുന്നു. ​ അപകടത്തിന് ശേഷം ലിൻ ബിയാവോ ഒരു കൺഫ്യൂഷ്യൻ ചിന്താഗതിക്കാരനായ സാമ്രാജ്യത്വ ഏജന്റും രാജ്യദ്രോഹിയുമായിരുന്നുവെന്ന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പ്രഖ്യാപിച്ചു. Criticize Lin, Criticize Confucius” ക്യാംപെയ്ൻ തന്നെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ചൈനീസ് ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നും സൈനിക ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളും പേരും മായ്ച്ചു കളഞ്ഞു. പ്രശസ്തമായ റെഡ് ആർമി ഫോട്ടോകളിൽ നിന്ന് ലിൻ ബിയാവോയുടെ ചിത്രം എഡിറ്റ് ചെയ്ത് മാറ്റപ്പെട്ടു.

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലേക്ക്: പി.സി. ജോഷിയും ‘കൊൽക്കത്ത തീസീസും’

ഇനി ഇന്ത്യയിലേക്ക് വന്നാലോ.. ഇന്ത്യയിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആദ്യകാല ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും പാർട്ടിയെ ഇന്ത്യയിലുടനീളം ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി വളർത്തുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ച നേതാവുമായിരുന്നു പുരാൺ ചന്ദ് ജോഷി. 1935 മുതൽ 1947 വരെ സിപിഐയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന പി.സി. ജോഷിയുടെ കാലത്താണ് പാർട്ടിയുടെ സാംസ്കാരിക വിഭാഗമായ ഇന്ത്യൻ പീപ്പിൾസ് തിയേറ്റർ അസോസിയേഷൻ, പുരോഗമന സാഹിത്യ പ്രസ്ഥാനം എന്നിവ രൂപീകരിക്കുന്നത്. എഴുത്തുകാരെയും കലാകാരന്മാരെയും തൊഴിലാളികളെയും പാർട്ടിയോട് അടുപ്പിക്കുന്നതിൽ ജോഷി വിജയിച്ചു. 

1947ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ, അത് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യമല്ലെന്നും സ്വർണ്ണത്തളികയിൽ ലഭിച്ച വ്യാജ സ്വാതന്ത്ര്യമാണെന്നും ഒരു വിഭാഗം നേതാക്കൾ വാദിച്ചു.1948ൽ കൊൽക്കത്തയിൽ നടന്ന സി.പി.ഐയുടെ രണ്ടാം കോൺഗ്രസിൽ വെച്ച് ജോഷിയുടെ മിതവാദ നയങ്ങൾ കടുത്ത വിമർശനം നേരിട്ടു. അദ്ദേഹത്തെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നീക്കി, തീവ്ര ഇടതുപക്ഷ നിലപാടുകാരനായ ബി.ടി. രണദിവെയെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാക്കി. രണദിവെയുടെ ‘കൊൽക്കത്ത തീസീസ്’ ഇന്ത്യയിൽ അടിയന്തര സായുധ വിപ്ലവത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു.

പി.സി. ജോഷിയുടെ പുറത്താക്കലും ചരിത്ര ശേഖരണത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റവും

ജോഷി ഇതിനെ എതിർത്തതോടെ അദ്ദേഹത്തെ പരിഷ്കരണവാദി, ‘വലതുപക്ഷ വ്യതിയാനക്കാരൻ’ എന്ന് മുദ്രകുത്തുകയും പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് തരംതാഴ്ത്തുകയും ചെയ്തു. രണദിവെയുടെ സാഹസികമായ സായുധ വിപ്ലവ ലൈൻ വൻ പരാജയപ്പെടുകയും പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ ജോഷി തുറന്ന് വിമർശിച്ചു. ​ഇതേത്തുടർന്ന് 1949ൽ പി.സി. ജോഷിയെ സി.പി.ഐയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. ​എന്നാൽ രണദിവെ ലൈൻ പരാജയമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞതോടെ 1951ൽ ജോഷിയെ പാർട്ടിയിൽ തിരിച്ചെടുത്തു. എങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന് പഴയതുപോലെയുള്ള തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന കേന്ദ്ര നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ഒരിക്കലും പ്രവേശനം നൽകിയില്ല.

1950കളുടെ അവസാനത്തിൽ സി.പി.ഐയുടെ ഔദ്യോഗിക പത്രമായ ‘ന്യൂ ഏജ്’ എഡിറ്ററായി അദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചു. എന്നാൽ പാർട്ടി നയരൂപീകരണങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു പങ്കുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. 1964ലെ പിളർപ്പിൽ നിസ്സഹായതയോടെ ജോഷി മാതൃപാർട്ടിയായ സി.പി.ഐയിൽത്തന്നെ നിലയുറപ്പിച്ചു. എങ്കിലും, പാർട്ടിയിലെ ഇരുവിഭാഗങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻകാല മിതവാദ നിലപാടുകളെ പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ഇതോടെ പാർട്ടി മീറ്റിംഗുകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദം ആരും ശ്രദ്ധിക്കാതെയായി. 

രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ഒറ്റപ്പെട്ടതോടെ ജോഷി തന്റെ ശ്രദ്ധ മുഴുവൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്ര ശേഖരണത്തിലേക്കും ഗവേഷണങ്ങളിലേക്കും തിരിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെയും അപൂർവ്വ രേഖകളും ലഘുലേഖകളും കത്തുകളും ശേഖരിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുഴുകി. 1970കളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിശ്രമഫലമായി ഡൽഹി ജവഹർലാൽ നെഹ്റു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ഈ രേഖകളെല്ലാം ചേർത്തുവെച്ച് വലിയൊരു ആർക്കൈവ്സ് രൂപീകരിച്ചു. ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചരിത്രം പഠിക്കുന്ന ഗവേഷകർക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്രോതസ്സ് ഇതാണ്. തൻറെ യൗവനം മുഴുവൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് നൽകിയ ജോഷി 1970കളുടെ അവസാനത്തോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യം കഠിനമായി ക്ഷയിച്ചു. സ്ട്രോക്ക് വന്ന് കിടപ്പിലായതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നിലച്ചു.

1980 നവംബർ 9ന് തനിക്ക് 73 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഡൽഹിയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ​പാർട്ടി നേതാക്കളും അണികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരമവാർഷികങ്ങളിലും അനുസ്മരണങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തുവെങ്കിലും, ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന നാളുകളിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയത് രാഷ്ട്രീയമായ പൂർണ്ണ നിഷ്പ്രഭത്വമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ ബഹുജന പ്രസ്ഥാനമാക്കിയ ആദ്യത്തെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രരേഖകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പാർട്ട് ടൈം ജീവനക്കാരന്റെ പദവിയിലേക്ക് ഒതുക്കപ്പെട്ടാണ് വിടപറഞ്ഞത്.

എസ്.എ. ഡാങ്കെ: കാൺപൂർ ഗൂഢാലോചന കേസ് മുതൽ ജനകീയ നേതൃത്വം വരെ

ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിലൊരാളും തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ സമരങ്ങളുടെ മുഖ്യ സംഘാടകനുമായിരുന്ന ശ്രീപദ് അമൃത ഡാങ്കെ 1925ലെ കാൺപൂർ സമ്മേളനത്തിന് কতയോ മുൻപ് തന്നെ ഇന്ത്യയിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച നേതാവായിരുന്നു.​ ‘ഗാന്ധി വേഴ്സസ് ലെനിൻ’ എന്ന പ്രശസ്തമായ പുസ്തകം അദ്ദേഹം 1921ലാണ് എഴുതിയത്. ​1922ൽ ‘ദ സോഷ്യലിസ്റ്റ്’ എന്ന പേരിൽ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മാർക്സിസ്റ്റ് വാരിക മുംബൈയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ചത് ഡാങ്കെയാണ്. ​ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടാണ് കോമിന്റേൺ ഡാങ്കെയുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചതും, തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതും.

സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ അജണ്ട നടപ്പാക്കാനായിട്ടാണ് ഇന്ത്യയിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. 1924ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾക്കെതിരെ ചുമത്തിയ കാൺപൂർ ബോൾഷെവിക് ഗൂഢാലോചന കേസിൽ അറസ്റ്റിലായി ജയിലിലായി ഡാങ്കെ. ​എം.എൻ. റോയിയും ഷൗക്കത്ത് ഉസ്മാനിയും മുസാഫർ അഹമ്മദുമെല്ലാം ഈ കേസിൽ പ്രതികളായിരുന്നു. 12 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ച് ജയിലിലായിരുന്നതിനാലാണ് 1925ൽ സത്യഭക്തയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കാൺപൂരിൽ ചേർന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സമ്മേളനത്തിൽ ഡാങ്കെയ്ക്ക് പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാതിരുന്നത്.

ആരോഗ്യാവസ്ഥ കണക്കിലെടുത്ത് 1927ൽ ജയിൽ മോചിതനായ ഡാങ്കെ, ബോംബെയിലെ തുണിമില്ല് തൊഴിലാളികളെ സംഘടിപ്പിച്ച് ‘ഗിർണി കാംഗാർ യൂണിയൻ’ രൂപീകരിച്ചു. ​തൊട്ടുപിന്നാലെ 1929ലെ മീററ്റ് ഗൂഢാലോചന കേസിൽ വീണ്ടും അറസ്റ്റിലായി നീണ്ട വർഷങ്ങൾ ജയിൽവാസം അനുഭവിച്ചു. 1935ൽ മോചിതനായ ശേഷം ഇന്ത്യൻ ട്രേഡ് യൂണിയൻ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറി. AITUC പ്രസിഡന്റായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും ദീർഘകാലം പ്രവർത്തിച്ചു. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നടന്ന പ്രൊഫഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഫറൻസുകളിൽ ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികളെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു.

1946ൽ ബോംബെ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലിയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.1957-ലും 1967-ലും ബോംബെ സിറ്റി സെൻട്രൽ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ലോകസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒന്നാം ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ പാർലമെന്റിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രബലനായ വക്താവായി.

​1962ൽ അജോയ് ഘോഷിന്റെ മരണശേഷം സി.പി.ഐയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവിക്ക് പുറമെ ‘ചെയർമാൻ’ എന്ന പുതിയ പദവി സൃഷ്ടിക്കുകയും ഡാങ്കെ ആദ്യ ചെയർമാനായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തു.

1964-ലെ പിളർപ്പും ഡാങ്കെയുടെ പാർട്ടിയിൽ നിന്നുള്ള പുറത്താക്കലും

1950കളുടെ അവസാനത്തിലും അറുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിലും സി.പി.ഐക്കുള്ളിൽ രണ്ട് പ്രധാന ഗ്രൂപ്പുകൾ രൂപപ്പെട്ടു. കോൺഗ്രസിലെ പ്രോഗ്രസീവ് വിഭാഗത്തെ പിന്തുണയ്ക്കണമെന്ന് വാദിച്ച ഡാങ്കെയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിഭാഗവും, കോൺഗ്രസിനെ പൂർണ്ണമായും എതിർക്കണമെന്ന് വാദിച്ച ഇ.എം.എസ്, സുന്ദരയ്യ, ബി.ടി.ആർ തുടങ്ങിയവർ നേതൃത്വം നൽകിയ ഇടതുപക്ഷ വിഭാഗവും.

​1962ലെ ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധകാലത്ത് ഡാങ്കെ ഇന്ത്യയെ പരസ്യമായി പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചൈനയെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് പാർട്ടിയിലെ ഭിന്നത രൂക്ഷമാക്കി. മീററ്റ് ഗൂഢാലോചന കേസിൽ ജയിലിലായിരുന്നപ്പോൾ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഡാങ്കെ അയച്ച മാപ്പപേക്ഷകൾ എന്ന പേരിൽ ചില കത്തുകൾ ‘ദ കറന്റ്’ പത്രത്തിൽ അച്ചടിച്ചുവന്നു. ഇത് എതിരാളികൾ തനിക്കെതിരെ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് ഡാങ്കെ വാദിച്ചെങ്കിലും, ഇടതുപക്ഷ വിഭാഗം ഇത് വലിയ വിഷയമാക്കുകയും 1964ൽ സി.പി.ഐ പിളർന്ന് സി.പി.ഐ (എം) രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

പിളർപ്പിനു ശേഷം സി.പി.ഐയുടെ ചെയർമാനായി തുടർന്ന ഡാങ്കെ, കോൺഗ്രസുമായി ചേർന്നുള്ള സഖ്യത്തിന് ഊന്നൽ നൽകി. ​1975ൽ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി രാജ്യത്ത് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, ഡാങ്കെയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സി.പി.ഐ അതിനെ പരസ്യമായി പിന്തുണച്ചു. അടിയന്തരാവസ്ഥ ഫാസിസ്റ്റ് വിരുദ്ധവും സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധവുമാണെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. ​കേരളത്തിൽ അച്യുതമേനോന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സി.പി.ഐ-കോൺഗ്രസ് മുന്നണി ഭരണം നിലനിന്നതും ഈ രാഷ്ട്രീയ ലൈനിന്റെ ഭാഗമായായിരുന്നു.

1977ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയും കോൺഗ്രസും വൻ പരാജയം ഏറ്റുവാങ്ങി. അടിയന്തരാവസ്ഥയെ പിന്തുണച്ച നടപടി വലിയ രാഷ്ട്രീയ പിഴവായിരുന്നുവെന്ന് 1978ലെ ഭട്ടിൻഡ കോണ്ഗ്രസിൽ സി.പി.ഐ പിന്നീട് വിലയിരുത്തി. ​എന്നാൽ, ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തന്റെ നിലപാടിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ഡാങ്കെ തയ്യാറായില്ല. സി.പി.എമ്മുമായി അടുക്കാൻ സി.പി.ഐ ശ്രമിച്ചപ്പോഴും ഡാങ്കെ അതിനെ എതിർത്തു. ​ഇതേത്തുടർന്ന് 1979ൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് രാജിവെച്ചു. ​​

പാർട്ടി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും അച്ചടക്കലംഘനത്തിന്റെയും പേരിൽ 1981-ൽ സി.പി.ഐ ഡാങ്കെയെ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെ ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ പ്രസ്ഥാനത്തെ നയിച്ച, ബോംബെയിലെ മിൽ തൊഴിലാളികളുടെ പ്രിയങ്കരനായ നേതാവായിരുന്ന ഡാങ്കെ, തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് സ്വന്തമായി കെട്ടിപ്പടുത്ത പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകേണ്ടി വരികയും രാഷ്ട്രീയമായി നിഷ്പ്രഭനാവുകയും ചെയ്തു.

ബോംബെയിലെ സ്വന്തം വസതിയിൽ വിശ്രമജീവിതം നയിച്ച അദ്ദേഹം, പഴയകാല വിപ്ലവ ഓർമ്മകളെക്കുറിച്ചും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും എഴുതുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ​1991 മേയ് 22-ന് തന്റെ 91-ാം വയസ്സിൽ ബോംബെയിലെ ബ്രീച്ച് കാൻഡി ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.. ​ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് അടിത്തറയിട്ട പ്രബലനായ ഒരു മനുഷ്യൻ, ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ദശകത്തിൽ സ്വന്തം പ്രസ്ഥാനത്തിലും ബോംബെയിലെ തൊഴിലാളികൾക്കിടയിലും പൂർണ്ണമായി സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെട്ട് ഒരു ചരിത്രമായി മാഞ്ഞു.

കേരളത്തിലെ വിപ്ലവഗാഥ: കെ.വി. പത്രോസും പുന്നപ്ര-വയലാറും

കൃഷ്ണപിള്ളയ്ക്കും ഇ.എം.എസിനുമൊപ്പം തിരുവിതാംകൂറിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം പടുത്തുയർത്തുന്നതിൽ മുൻപന്തിയിലുണ്ടായിരുന്ന നേതാവായിരുന്നു കെവി പത്രോസ്. തിരുവിതാംകൂറിൽ ആദ്യമായി കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കൊടിക്കീഴിൽ പൊതുയോഗം 1941 ൽ പുന്നപ്രയിൽ സംഘടിപ്പിച്ചതു കെ.വി.പത്രോസ് ആണ്. 1943ൽ ബോംബെയിൽ വെച്ച് നടന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആദ്യത്തെ അഖിലേന്ത്യാ കോൺഗ്രസിൽ കേരളത്തിൽ നിന്ന് പങ്കെടുത്ത 10 പ്രമുഖ പ്രതിനിധികളിൽ ഒരാളായിരുന്ന അദ്ദേഹം തിരുവിതാംകൂറിലെ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തെയും കയർ തൊഴിലാളികളെയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു കെ.വി.പത്രോസ്.

1946 ഒക്ടോബർ 22 ന് പുന്നപ്രയിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ പുന്നപ്ര പൊലീസ് ക്യാംപ് ആക്രമിച്ചു. പൊലീസുകാരും തൊഴിലാളികളും ഉൾപ്പെടെ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ മരിച്ചു. തൊഴിലാളികൾ പൊലീസിന്റെ 9 തോക്കുകൾ പിടിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട് പാർട്ടി നിർദേശ പ്രകാരം അതു കായലിൽ കെട്ടിത്താഴ്ത്തി. സമരത്തിനു ശേഷം പത്രോസ് ആറു വർഷത്തോളം ഒളിവിലായിരുന്നു. പത്രോസിനെ പിടിച്ചു കൊടുക്കുന്നവർക്ക് ദിവാൻ 10,000 രൂപ പാരിതോഷികം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

1948 ൽ വിവാദമായ കൽക്കത്ത തീസിസ് പാർട്ടിയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതനുസരിച്ച് പാർട്ടി നയം നടപ്പാക്കാൻ മുന്നിട്ടിറങ്ങിയ നേതാവാണ് കെ.വി.പത്രോസ്. രാജ്യം സ്വതന്ത്രമായ ശേഷം പാർട്ടി പാർലമെന്ററി ശൈലിയിലേക്കു മാറിയപ്പോൾ പലർക്കും പത്രോസിനെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; പത്രോസിനു തിരിച്ചും.

പത്രോസ് ആരാണെന്നു പറയാൻ അച്യുതമേനോന്റെ വാക്കുകൾക്കു കഴിയും – ‘ഒരുകാലത്ത് ആ മനുഷ്യൻ തിരുവിതാംക‍ൂറിലെ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിലും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലും വലിയ ഒരു പങ്കുവഹിച്ച ആളായിരുന്നു. ഞാനും അദ്ദേഹവുമൊരുമിച്ച് ഒളിവുജീവിതകാലത്ത് ഒരേ സങ്കേതത്തിൽ രണ്ടു കൊല്ലത്തോളം കഴിഞ്ഞുകൂടിയിട്ടുണ്ട്. സഖാവ് കെ.വി.പത്രോസ്. ആറടിക്കു താഴെ പൊക്കം. സ്വൽപം അകത്തോട്ട് ഒരു വളവുണ്ടോ എന്നു സംശയം തോന്നിക്കുന്ന ശരീരം. ലോഹദണ്ഡകൾ പോലെയുള്ളതും ഞരമ്പുകൾ എഴുന്നു നിൽക്കുന്നതുമായ നീണ്ട കൈകൾ. തഴമ്പാർന്ന കൈപ്പത്തിയും വിരലുകളും. വിടർന്ന മൂക്ക്. കാലിൽ ആണിരോഗം പിടിപെട്ടവരുടേതുപോലെ കാൽ കവച്ചുവച്ചുള്ള നടപ്പ്. ഞാൻ എറണാകുളത്തെ കായലോര റോഡിൽ വച്ച് ആദ്യമായി പത്രോസിനെ കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പതിഞ്ഞ രൂപം ഇങ്ങനെയുള്ളതാണ്. അന്നു പത്രോസ് തിരുവിതാംകൂറിലെ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെയും സമാരാധ്യനായ നേതാവായിരുന്നു.’

പുന്നപ്ര–വയലാർ സമര കാലം മുതൽ കൽക്കത്ത തീസിസ് അവതരിപ്പിച്ച 1948 ന് തൊട്ടു മുൻപു വരെ പത്രോസ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1948 ൽ ഒളിവിൽ പോകുമ്പോൾ അച്യുതമേനോൻ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കൊച്ചിൻ സ്റ്റേറ്റ് കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1949 മുതൽ 1950 വരെ ഒളിവിൽ പ്രവർത്തിച്ച പാർട്ടിയുടെ തിരുക്കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റ് ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്സ് പന്തളം കൊട്ടാരമായിരുന്നു.

ഒരുകാലത്ത് പാർട്ടിയുടെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിമാരായിരുന്ന കെ.വി.പത്രോസ്, പി.ടി.പുന്നൂസ് എന്നിവരായിരുന്നു അച്യുതമേനോനെ കൂടാതെ ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. അന്ന് ഓഫിസ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു പിൽക്കാലത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ.

തരംതാഴ്ത്തലും ആരും തിരിച്ചറിയാത്ത ഒടുക്കവും

തിരുവിതാംകൂറിൽ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നപ്പോൾ ആലപ്പുഴയിൽ മാത്രം കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സ്ഥാനാർഥികളെ നിർത്താനും മറ്റിടങ്ങളിൽ കോൺഗ്രസുമായി ധാരണയുണ്ടാക്കാനുമുള്ള ഇഎംഎസിന്റെ നിർദേശവുമായി എത്തിയ ഉണ്ണിരാജയോട് പത്രോസ് പൊട്ടിത്തെറിച്ചുവെന്നാണ് കഥ. അതെപ്പറ്റി സി.അച്യുതമേനോൻ എഴുതി: ‘നാം നമുക്ക് സ്വാധീനമുള്ള മണ്ഡലങ്ങളിൽ സ്ഥാനാർഥികളെ നിറുത്തണമെന്ന പത്രോസിന്റെ നിലപാട് വളരെ ശരിയായിരുന്നുവെന്നാണ് തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ കാണുന്നത്. അങ്ങനെ ഒരു നയം സ്വീകരിക്കാൻ പത്രോസാണ് പാർട്ടിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചതെങ്കിൽ നിശ്ചയമായും അതു തൊഴിലാളി വർഗത്തിന്റെ യാഥാർഥ്യബോധത്തെയും കോമൺസെൻസിനെയും പ്രകടമാക്കുന്ന ഒരു സംഭവമാണ്.’

രഹസ്യമായും പരസ്യമായും പത്രോസിനെതിരെ നീക്കങ്ങളുണ്ടായി. 1951 ൽ പാളയംകോട്ട് പാർട്ടി നേതൃയോഗം ചേർന്നു. ‘അവർ രാജ്യത്തിനു വേണ്ടി ജീവിച്ചു’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ അച്യുതമേനോൻ എഴുതുന്നു : ‘അകാലികങ്ങളും സാഹസികങ്ങളുമായ സമരാഹ്വാനങ്ങളുടെയും എടുത്തുചാട്ടങ്ങളുടെയും ഫലമായി പാർട്ടി ബഹുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുവരികയായിരുന്നു. പാർട്ടി ലൈനിൽ ചില ഭേദഗതികൾ വരുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഊന്നി അജയ് ഘോഷും ഡാങ്കേയും ഘാട്ടേയും പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിനു കത്തയച്ചു. (ദ് ത്രീപീസ് ഡോക്യുമെന്റ്). 1951 ൽ പുതിയ സ്ഥിതിവിശേഷം ചർച്ച ചെയ്യാൻ പാർട്ടി നേതൃത്വ നിലവാരത്തിൽ തിരുനെൽവേലിയിൽ വച്ച് ഒരു യോഗം കൂടി. അനേകദിവസം നീണ്ട യോഗമായിരുന്നു. സി.അച്യുതമേനോൻ, എൻ.ഇ.ബലറാം, കെ.വി.പത്രോസ്, കെ.എ.കേരളീയൻ, പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ, എൻ.സി.ശേഖർ എന്നിവരും സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി എന്ന നിലയിൽ ഇഎംഎസും ആ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.

അന്നത്തെ തിരുനെൽവേലി യോഗത്തിന്റെയും കേന്ദ്രനേതൃത്വത്തിന് അയച്ചുകൊടുത്ത രേഖയുടെയുമെല്ലാം ഫലമായി പാർട്ടിയുടെ നയം മാറി. പക്ഷേ, പാർട്ടി നയം കർശനമായി നടപ്പാക്കിയതിന്റെ പേരിൽ പത്രോസിനെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ നിന്ന് ആറാട്ടുവഴി ബ്രാഞ്ചിലേക്കു തരംതാഴ്ത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. കുറച്ചുകാലം ബ്രാഞ്ച് യോഗങ്ങളിൽ മൂകനായി പങ്കെടുത്ത പത്രോസ് പിന്നീടു പാർട്ടിയുമായുള്ള എല്ലാ ബന്ധവും ഉപേക്ഷിച്ചു.

അച്യുതമേനോൻ അവസാനമായി പത്രോസിനെ കാണുന്നത് പാർ‍ട്ടിയും പത്രോസുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിച്ച് കാൽനൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷമാണ്. 1979. തിരുവനന്തപുരം പുലയനാർകോട്ട ക്ഷയരോഗാശുപത്രിയിലെ ആറാം വാർഡിൽ ചുമച്ചു ചുമച്ചു തളർന്ന്, എല്ലിൻകൂടു പോലെ പത്രോസ് കിടന്നു. പത്രോസിനെ അന്ന് ആർക്കും അറിയില്ല. ഒരു ദിവസം സി.അച്യുതമേനോൻ ആശുപത്രിയിൽ വന്നു, പത്രോസിനെ കാണാൻ. പിന്നൊരു ദിവസം അന്നത്തെ ആരോഗ്യമന്ത്രി കെ.പി.പ്രഭാകരനെത്തി. കുറച്ചു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് തൃശൂരിൽ നിന്ന് 100 രൂപയുടെ മണിയോർഡർ എത്തി; പഴയ സഖാവിന് അച്യുതമേനോൻ അയച്ചത്!

മരണത്തിനു മുൻപ് പത്രോസ് അടുത്ത സുഹൃത്തായ രാമൻകുട്ടിയെ വിളിച്ചു. അന്ന് കൊമ്മാടിയിലെ ശ്രീനാരായണ ഗുരുമന്ദിരത്തിന്റെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു രാമൻകുട്ടി. കാഞ്ഞിരംചിറയിലെ എസ്എൻഡിപി യോഗം വക ശ്മശാനത്തിൽ തന്നെ സംസ്കരിക്കണമെന്നായിരുന്നു രാമൻകുട്ടിയോട് പത്രോസിന്റെ ആവശ്യം. പുന്നപ്ര– വയലാർ കാലം മുതൽ പി.കൃഷ്ണപിള്ള ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളെ സംസ്കരിച്ച ‘വലിയചുടുകാട്ടിൽ എനിക്കു വയ്യ. അവരവിടെ (അന്തരിച്ച കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾ) ഉണ്ടല്ലോ. അവിടെയും കിടന്ന് ഇനി അവരോടു വഴക്കു വയ്യ. എനിക്കൽപം സ്വസ്ഥത വേണം’ എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ആഗ്രഹം പോലെ 1980 മാർച്ച് 10 ന് ആലപ്പുഴ കാഞ്ഞിരംചിറയിലുള്ള ശ്മശാനത്തിൽ പത്രോസിനെ സംസ്കരിച്ചു. ഇന്ന് കാടുമൂടിക്കിടക്കുന്ന ആ ശ്മശാനത്തിൽ, ‘പത്രോസ് ലയിച്ചു ചേർന്ന മണ്ണാണ് ഇത്’ എന്ന് ഓർമപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നും ബാക്കിയില്ല!

കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ: മുഖ്യമന്ത്രി പദവി നിഷേധവും പുറത്താക്കലും

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാല പോരാട്ടങ്ങളിൽ പോലീസിന്റെ കടുത്ത മർദ്ദനമുറകളെയും ജയിൽവാസത്തെയും അതിജീവിച്ചാണ് ഗൗരിയമ്മ ഉയർന്നുവന്നത്. ​1957ലെ ആദ്യ മന്ത്രിസഭ: ഇ.എം.എസ് മന്ത്രിസഭയിലെ റവന്യൂ മന്ത്രിയെന്ന നിലയിൽ ചരിത്രപരമായ ഭൂപരിഷ്കരണ ബിൽ നിയമസഭയിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും നടപ്പിലാക്കാൻ നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തത് ഗൗരിയമ്മയായിരുന്നു. ​1987-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് “കേരം തിങ്ങും കേരളനാട്ടിൽ കെ.ആർ. ഗൗരി ഭരിച്ചിടും” എന്ന മുദ്രാവാക്യം പാർട്ടി അണികളും പൊതുജനങ്ങളും ഏറ്റെടുത്തു. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ മുഖ്യമന്ത്രിയായി ഗൗരിയമ്മ വരുമെന്ന് വ്യാപകമായി പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

​എന്നാൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിന് ശേഷം പാർട്ടി നേതൃത്വം, പ്രത്യേകിച്ച് ഇ.എം.എസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഔദ്യോഗിക വിഭാഗം ഗൗരിയമ്മയെ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ നിന്ന് മാറ്റി നിർത്തി പകരം ഇ.കെ. നയനാരെ മുഖ്യമന്ത്രിയാക്കി. ​മുഖ്യമന്ത്രി പദവി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിന്റെ നിലപാടുകളെ ഗൗരിയമ്മ പരസ്യമായി വിമർശിക്കാൻ തുടങ്ങി. ​ആലപ്പുഴയിലെ പാർട്ടി വിഭാഗീയതയിലും ചേരിതിരിവുകളിലും ഗൗരിയമ്മ ഔദ്യോഗിക നേതൃത്വത്തിന് വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായി മാറി. ​തുടർച്ചയായ അച്ചടക്കലംഘനം, പാർട്ടി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനം എന്നീ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് 1994-ൽ സി.പി.ഐ (എം) ഗൗരിയമ്മയെ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. ​ ​പുറത്താക്കപ്പെട്ട ഉടൻ തന്നെ ഗൗരിയമ്മ ജനാധിപത്യ സംരക്ഷണ സമിതി (JSS) എന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. ​കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഉറച്ച കോട്ടയായ ആലപ്പുഴയിലും ചേർത്തലയിലും അത് വലിയ ചലനമുണ്ടാക്കി. ​പിന്നീട് താൻ ആയുഷ്കാലം മുഴുവൻ എതിർത്ത ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണിയുമായി സഖ്യത്തിലാവുകയും എ.കെ. ആന്റണി, ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭകളിൽ മന്ത്രിയാവുകയും ചെയ്തു. ​ 2021-ൽ മരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ​ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന നാളുകളിൽ മാതൃപാർട്ടിയായ സി.പി.എമ്മുമായുള്ള പകകൾ മറന്ന് വീണ്ടും അടുക്കാൻ അവർ തയ്യാറായി. എങ്കിലും, പാർട്ടി ചരിത്രത്തിൽ അവർക്ക് ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്ന അർഹമായ ‘മുഖ്യമന്ത്രി’ പദവിയും മുൻനിര സ്ഥാനവും എന്നെന്നേക്കുമായി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.

എം.വി. രാഘവനും ബദൽ രേഖയും

കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും തീപ്പൊരിയായ, ജനകീയനായ ഫയർബ്രാന്റ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു എം.വി. രാഘവൻ.​കണ്ണൂരിലെ പാപ്പിനിശ്ശേരിയിൽ ഒരു സാധാരണ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം നെയ്ത്തുതൊഴിലാളിയായാണ് ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ വളർന്ന്, കണ്ണൂരിലും മലബാറിലൊട്ടാകെയും സി.പി.എമ്മിന്റെ കരുത്തുറ്റ സംഘാടകനായി മാറി.

കടുത്ത സമരവീര്യവും അസാധാരണ സംഘടനാ ശേഷിയുമുള്ള നേതാവായിരുന്നു എം.വി.ആർ. കണ്ണൂരിൽ സി.പി.എമ്മിനെ ഒരു ഉരുക്കുമതിലായി വളർത്തുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ആരെയും ഭയക്കാതെ സംസാരിക്കാനും തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനുമുള്ള തന്റേടം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. രാജ്യത്തെ തന്നെ പ്രശസ്തമായ വിഷ ചികിത്സാ കേന്ദ്രം, സഹകരണ മേഖലയിലെ ആദ്യത്തെ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, പറശ്ശിനിക്കടവ് പാമ്പ് വളർത്തൽ കേന്ദ്രം തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ പടുത്തുയർത്തിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നു. ​ യു.ഡി.എഫിനെയും കോൺഗ്രസിനെയും നേരിടാൻ മുസ്ലിം ലീഗ്, കേരള കോൺഗ്രസ് തുടങ്ങിയ കക്ഷികളുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കണമെന്ന് വാദിക്കുന്ന ‘ബദൽ രേഖ’ മുന്നോട്ടുവെച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഇ.എം.എസ് അടക്കമുള്ള സി.പി.എം ഔദ്യോഗിക നേതൃത്വവുമായി അദ്ദേഹം കടുത്ത തർക്കത്തിലായി.

സി.എം.പി രൂപീകരണവും കൂത്തുപറമ്പ് വെടിവെപ്പും

മുസ്ലിം ലീഗ്, കേരള കോൺഗ്രസ് തുടങ്ങിയ കക്ഷികൾ വർഗ്ഗീയ ശക്തികളാണെന്നും, അവരുമായി യാതൊരു തരത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ സഖ്യവും പാടില്ലെന്നുമായിരുന്നു ഇ.എം.എസിന്റെയും ഔദ്യോഗിക നേതൃത്വത്തിന്റെയും നിലപാട്. ​പാർട്ടി അഖിലേന്ത്യാ നയത്തിനെതിരായ സമാന്തര രേഖയാണ് എം.വി.ആർ അവതരിപ്പിച്ചതെന്ന് ഔദ്യോഗിക വിഭാഗം ആരോപിച്ചു.

​പാർട്ടി കോൺഗ്രസിലും കോൺഫറൻസുകളിലും തന്റെ ബദൽ രേഖ തള്ളിക്കളഞ്ഞ ശേഷവും എം.വി.ആർ അണികൾക്കിടയിൽ ഈ ആശയം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ​പ്രത്യേകിച്ച് മലബാർ മേഖലയിലെയും കണ്ണൂരിലെയും പാർട്ടി ഘടകങ്ങളിൽ എം.വി.ആറിനുണ്ടായിരുന്ന വലിയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് ഔദ്യോഗിക നേതൃത്വത്തിനെതിരെ ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനം നടത്തി എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. ​ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ, സി.ഐ.ടി.യു തുടങ്ങിയ സംഘടനാ സംവിധാനങ്ങളിൽ എം.വി.ആറിന് ശക്തമായ പിന്തുണയുണ്ടായിരുന്നു. ​ഈ ജനപ്രിയത ഔദ്യോഗിക നേതൃത്വത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയായി മാറി. പാർട്ടി അച്ചടക്കത്തിന് മുകളിലേക്ക് വളരാൻ ശ്രമിച്ചു എന്ന വിലയിരുത്തൽ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുള്ള നടപടി വേഗത്തിലാക്കി. തുടർന്ന് 1986ൽ സി.പി.എമ്മിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു.

പാർട്ടി പുറത്താക്കിയ ഉടൻ തന്നെ അദ്ദേഹം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. താൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച ബദൽ രേഖയിലെ നയം പോലെ തന്നെ അദ്ദേഹം കോൺഗ്രസ് നയിക്കുന്ന യു.ഡി.എഫ് മുന്നണിയുടെ ഭാഗമായി. സി.പി.എമ്മിന്റെ കടുത്ത എതിർപ്പുകളെയും പ്രതിഷേധങ്ങളെയും തൃണവൽഗണിച്ച് കഴക്കൂട്ടം, അഴീക്കോട്, തിരുവനന്തപുരം വെസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ മണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ആന്റണി, കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭകളിൽ മന്ത്രിയാവുകയും ചെയ്തു

തങ്ങളുടെ ഉറച്ച കോട്ടകളിൽ എം.വി.ആർ ഉയർത്തിയ വെല്ലുവിളി സി.പി.എമ്മിനെ ചൊടിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹവും സി.പി.എം പ്രവർത്തകരും തമ്മിൽ കണ്ണൂരിൽ രക്തരൂഷിതമായ സംഘർഷങ്ങൾ നടന്നു. 1994-ൽ യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയിൽ സഹകരണ മന്ത്രിയായിരിക്കെ, കൂത്തുപറമ്പിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് നേരെ നടന്ന സി.പി.എം പ്രതിഷേധാന്തരീക്ഷം വലിയ ക്രമസമാധാന പ്രശ്നമാവുകയും പോലീസിന്റെ വെടിവയ്പിൽ 5 ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ പ്രവർത്തകർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ദീർഘകാലം പാർക്കിൻസൺസ് രോഗബാധിതനായി കിടപ്പിലായിരുന്ന എം.വി. രാഘവൻ 2014 നവംബർ 9ന് 81-ാം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. വിരോധാഭാസമെന്നു പറയട്ടെ, തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഒപ്പം നിൽക്കുകയും പിന്നീട് കടുത്ത ശത്രുക്കളാവുകയും ചെയ്ത അതേ സി.പി.എം നേതാക്കളുടെ സ്മാരകങ്ങൾക്ക് സമീപം പയ്യമ്പലം കടപ്പുറത്താണ് പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം സംസ്‌കരിച്ചത്. ഇ.കെ. നയനാർ മാത്രമല്ല എ.കെ.ജിയും അവിടെ തന്നെയാണ് അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്നത്.

ഇതാണ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഉള്ളിലെ അനുഭവക്കുറിപ്പുകൾ.

കണ്ണൂർ രാഷ്ട്രീയം: പി. ജയരാജന്റെ വളർച്ചയും ‘പി.ജെ. ആർമിയും’

എം.വി. രാഘവന്റെ കാലത്തിന് ശേഷം കണ്ണൂരിൽ പാർട്ടിക്ക് മുകളിൽ ഒരു വ്യക്തി വളരുന്നു എന്ന ഭയം കോടിയേരിയുടെയും പിണറായിയുടെയും മറ്റു ജയരാജന്മാരുടെയും ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്ററുടെയും നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഔദ്യോഗിക നേതൃത്വത്തിനുണ്ടായത് പി. ജയരാജന്റെ വാഴ്ത്തുപാട്ടുകളും സ്വകാര്യ കൊട്ടേഷൻ സേനയും വളർന്നപ്പോഴാണ്.

പിണറായി വിജയന്റെ വലംകൈ ആയിരുന്ന പി. ശശിക്കെതിരെ പാർട്ടിക്കുള്ളിലെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ആരോപണങ്ങളിൽ അന്വേഷണം നേരിട്ട് കുറ്റം തെളിഞ്ഞതോടെ, പി. ശശിയെ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കുകയും പെരശ്ശേരി കീഴറ ബ്രാഞ്ച് കമ്മിറ്റിയിലേക്ക് തരംതാഴ്ത്തുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് 2010 ഡിസംബറിൽ പി. ജയരാജൻ താൽക്കാലികമായി കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയാവുകയും, 2012-ൽ നടന്ന പാർട്ടി ജില്ലാ സമ്മേളനത്തിൽ ഔദ്യോഗികമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

പിന്നീടങ്ങോട്ട് പി. ജയരാജൻ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ശക്തനായി. കണ്ണൂരിലും മലബാറിലുടനീളവും അക്രമ രാഷ്ട്രീയവും ക്വട്ടേഷൻ സംഘങ്ങളും സജീവമായി. എതിരാളികളെ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നത് പാർട്ടിയുടെ ശൈലിയായി മാറിയെന്ന ആരോപണങ്ങളുയർന്നു. 2016-ൽ സി.പി.ഐ (എം) അധികാരത്തിൽ വന്ന് ദിവസങ്ങൾക്കകം, മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ സ്വന്തം മണ്ഡലമായ ധർമ്മടം മുതൽ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. ഇത് സർക്കാരിനും പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിനും വലിയ തലവേദനയായി മാറി.

കൊലപാതക രാഷ്ട്രീയം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ബി.ജെ.പി ദേശീയ പ്രസിഡന്റ് അമിത് ഷാ കേരളത്തിൽ കാസർകോട് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ പദയാത്ര നടത്തി. തിരുവനന്തപുരത്ത് ABVP ദേശീയ തലത്തിൽ മഹാറാലി സംഘടിപ്പിച്ചു. നരേന്ദ്ര മോദി നേരിട്ട് കോഴിക്കോട്ട് വെച്ച് ബലിദാനികളുടെ സുവനീർ പ്രകാശനം ചെയ്യുകയും, അത് ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ തഹസിലിലും എത്തിച്ച് പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. മെട്രോ നഗരങ്ങളിലടക്കം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മാനവികതാ നാട്യങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ ഇത് കാരണമായതോടെ, പാർട്ടിയിൽ പി. ജയരാജന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിക്ക് മങ്ങലേറ്റു.

ശാസന, സ്ഥാനചലനം, ഖാദി ബോർഡിലേക്കുള്ള ഒതുക്കൽ

കണ്ണൂരിലും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും പി. ജയരാജനെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ട് “തില്ലങ്കേരിയിലെ ചെങ്കൊടിയേ…” തുടങ്ങിയ പാട്ടുകളും ഫ്ലെക്സ് ബോർഡുകളും ‘പി.ജെ. ആർമി’ എന്ന പേരിൽ ഫാൻസ് ഗ്രൂപ്പുകളും ഉയര്‍ന്നുവന്നു. തുടർന്ന് 2017 നവംബറിൽ സി.പി.ഐ (എം) സംസ്ഥാന സമിതി പി. ജയരാജനെ പരസ്യമായി ശാസിച്ചു. പാർട്ടി അച്ചടക്കനടപടികളിൽ തരംതാഴ്ത്തലിന് തൊട്ടുമുൻപുള്ള ഘട്ടമാണ് ‘സെൻഷർ’ അഥവാ പരസ്യ ശാസന. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ വ്യക്തിപൂജ അനുവദിക്കില്ലെന്നും, പി. ജയരാജൻ വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃതമായ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് വഴിപ്പെട്ടു കൊടുക്കുന്നുവെന്നും സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി വിലയിരുത്തി. ഈ നടപടിയാണ് പിന്നീട് 2019-ൽ പി. ജയരാജനെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് മാറ്റുന്നതിലേക്കും രാഷ്ട്രീയമായി ഒതുക്കുന്നതിലേക്കും വഴിയൊരുക്കിയത്. 2019 മാർച്ചിലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വടകര മണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥാനാർത്ഥിയായതിനെത്തുടർന്ന് രാജിവെക്കുന്നത് വരെ, തുടർച്ചയായി ഒൻപത് വർഷത്തോളം പി. ജയരാജൻ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു.

2019-ൽ വടകരയിൽ പി. ജയരാജനെ സ്ഥാനാർത്ഥിയാക്കിയ തീരുമാനം കേരളത്തിലെ പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിന്റെ കൃത്യമായ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രമായിരുന്നു. മത്സരിക്കാൻ വേണ്ടി ജില്ലാ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം രാജിവെപ്പിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ. മുരളീധരനോട് പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും പി. ജയരാജനെ തിരികെ ആ പദവിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നില്ല. ഫലത്തിൽ, പി. ജയരാജന് തന്റെ പ്രധാന ശക്തികേന്ദ്രമായ കണ്ണൂർ ജില്ലാ കമ്മിറ്റിയുടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടമായി.

സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് മാറ്റിയ ശേഷം സംഘടനാതലത്തിൽ വലിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളൊന്നും പി. ജയരാജന് നൽകിയില്ല. സി.പി.എം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമായി നിലനിർത്തുമ്പോഴും, സജീവ പാർട്ടി ഭരണസംവിധാനത്തിൽ നിന്നും മാറ്റി ജയരാജനെ തിരുവനന്തപുരത്ത് പിണറായിയുടെ മൂക്കിന്റെ കീഴിൽ കൊണ്ടു വന്നിരുത്തി ഖാദി ബോർഡ് വൈസ് ചെയർമാൻ എന്ന അധികാരം കുറഞ്ഞ പദവിയിലേക്ക് ഒതുക്കി. ഒടുവിൽ, പാരമ്പര്യം തള്ളിയ എതിരാളി പി. ശശിയെ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പൊളിറ്റിക്കൽ സെക്രട്ടറിയായി പിണറായി വിജയൻ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നപ്പോഴും പി. ജയരാജൻ ചിത്രത്തിന് പുറത്തുതന്നെ തുടർന്നു.

പ്രസക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട ആഗോള കമ്മ്യൂണിസത്തിനും അതിന്റെ അവശിഷ്ട രൂപമായ കണ്ണൂർ കമ്മ്യൂണിസത്തിനും ഇതിലും വലിയൊരു ഒടുക്കം വരാനില്ല. പി. ജയരാജനുള്ള പാഠവും ഇതുതന്നെയാണ്. ചരിത്രത്തിന്റെ ഇടനാഴികളിൽ ഇതിലും വലിയ എത്രയോ ‘വണ്ടിക്കാളകൾ’ നടന്നുപോയിരിക്കുന്നു! അധികാരത്തിന്റെയും വടവൃക്ഷങ്ങളുടെയും തണലിൽ ഉയർന്നുവന്ന അത്തരം പ്രതാപങ്ങളെല്ലാം കാലത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്കിൽ ഇല്ലാതായിട്ടുണ്ട്. അപ്പോൾ പിന്നെയാണോ ഈ ‘മൊണ്ടിക്കാള’!